Eleusis

1505403_10200608453814415_1507174195_n[1]

 

“What is taught at Eleusis must remain secret; it has, besides, the less danger of being divulged in that its nature is ineffable. If formulated, it would result only in commonplaces; therein lies its real profundity. The higher degrees which were later conferred upon me in the course of private talks with the Hierophant added almost nothing to that first emotion which I shared in common with the least of the pilgrims who made the same ritual ablutions and drank at the spring. 

I had heard the discords resolving into harmonies; for one moment I had stood on another sphere and contemplated from afar, but also from close by, that procession which is both human and divine, wherein I, too, had my place, this our world where suffering existed still, but error was no more. From such a perspective our human destiny, that vague design in which the least practiced eye can trace so many flaws, gleamed bright like the patterns of the heavens.”

(Uit: Marguerite Yourcenar – Memoirs of Hadrian)

Filed in Uncategorized | Comment Now

J.H. van Dijk – Pacific

3FCRrM1WqM2sTsFhzPwP[1]

In de serie (bijna) vergeten dichters: J.H. van Dijk.

Geboren in 1930 in Borneo, laatstelijk woonachtig in Jakarta, huidige woon- of verblijfplaats onbekend. Ik vond zijn bundel ‘Broedwieg’ uit 1974.

Achterin trof ik een handgeschreven brief aan van de dichter (op luchtpostpapier!) die hij, met de bundel, aan een van zijn broeders stuurde. Over de inhoud doe ik er verder maar het zwijgen toe.

Meer informatie over van Dijk, en een bespreking van deze bundel in de DNBL.

PACIFIC

Is een vrouw is een vrouw is een vrouw

haar lichaam een springvloed is
niet doorwaadbaar nee
een in grotten krullende zuigwand
hoorbaar als het schuimende bloed
in een nauw bloedvat is zij een springvloed

uitgestrekt tussen haar kalme passaten zij is
een spiegel in haar spiegel
daar leeg maar volledig vol ook
laat zij vaak liggen de stilte

maar als dagelijks de stuiptrekkende zon
draven doet de lange slagen van het rood
en verre torens aanreiken hoog de knipoog
naar schepen schuivend de nacht in
is zij vaker de gejaagde jager

uren later vertrekken weer vanouds
de vreemde treinen van haar branding

een dode rijker

Filed in Uncategorized | Comment Now

Vliesvleugelig

871477964_b03548edb6

De ‘black witch moth’ die in veel culturen geldt als een verloren ziel, of een aankondiger van de dood.

Vliesvleugelig

In dat gesloten bolwerk, bastion
Draai je rondjes
met de motten
Die aanvliegen
op je vuur

Ik denk dat je
op zoek naar eigen vleugels
probeert om ze te vangen
hun vliezen scheurt
en goed bewaart

Misschien kan je dan straks
een grijze mantel
naaien
en wegkomen op de wind

Filed in Eigen gedichten, Uncategorized | Comment Now

Waarschijnlijkheidsveld

(Beeld van Fred Tomaselli)

Waarschijnlijkheidsveld 

Je bent een vreemde ster in eindeloos heelal.
Elektron, dat met mij om de kern draait. In blinde, stomme baan gevat. Niet willoos maar onmachtig. 

Al reiken en rekken onze armen zich tot takken, worden vingers gebladerte. Vangt zelfs de laatste nerf een druppel licht — we bewegen verder weg.

Het zijn de kleine deeltjes in ons die verlangen. Een kern gesmolten, donker ijzer. De hel van zwaartekracht, die werkzaam worden wil.

Ik geloof dat ik me insluit. Steeds sneller zal ik draaien om mijn as. IK: zoemend, trillend ei.
Mijn veld wordt groter. Verdichting trekt je naar me toe.

Als ook de laatste druppel licht vervaagt zal ik misschien je baan doorbreken.
Zonder genade zul je zijn en inslaan.
Een meteoor, een sterrenspoor, dat doordringt tot de kern.

 

Filed in Eigen gedichten, Uncategorized | Comment Now

Walking on nails

Take notice of the signs you see
This world is changing constantly
A mountain hides beneath your floor
The tide is turning toward your door

Walking on nails, be as light as can be…

Filed in Uncategorized | Comment Now

Desiderata

Waarheid is vaak een ongenode gast die
Plotseling uw huis betreedt
Zich breed uitstrekt op een stoel en
Uw wereld begint te duiden, inzichtelijk en waterklaar
 
Waarschijnlijkheid; een goede vriend maar
Wankelmoedig. Houdt niet van heftige emoties en dramatische momenten.
Wat kleurloze twijfelaar, die zich niet binden durft.
 
Van deze drie is vermoeden mij nauw te na. Een flits van inzicht dat nog vormen zoekt. Werkelijk maar toch niet realistisch. Een proberen (essayer) dat wijzer worden wil – en een bescheiden rumoer voortbrengt.

I De dubbele waarheid. Deze staat niet gelijk aan onpartijdigheid, maar omvat een bewustzijn van het bestaan van een onbegrensd aantal legitieme posities. Omdenken om de brug over te steken naar de Ander.

“Men moet proberen geduld te hebben met het onopgeloste in het hart, en de vragen zelf lief te hebben, als ontoegankelijke ruimtes, als boeken, geschreven in een volkomen onbekende taal. Wanneer men die vragen leeft, leeft men misschien geleidelijk, zonder het te merken, op een ongewone dag binnen in het antwoord.” – Rainer Maria Rilke

II Geduld hebben met de onopgeloste vragen. De onzekerheid kunnen uithouden en geduld betrachten – in vertrouwen dat de eerste stap van het pad naar een oplossing zich zal tonen.

“I maintain that truth is a pathless land.” – Jiddu Krishnamurti
“Every thought I have imprisoned in expression, I must free by my deeds.” – Kahlil Gibran

III Er is geen voorgeschreven antwoord op de grote vragen; een weg vormt zich door hem te gaan. Onze voorgangers hebben bakens en wegwijzers achtergelaten die ons misschien van nut kunnen zijn, maar – de kaart is niet identiek aan het terrein.  De kunst van het leven wordt gesmeed in het vuur van de naakte ervaring.

“The only people for me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, mad to be saved, desirous of everything at the same time, the ones who never yawn or say a commonplace thing, but burn, burn, burn, like fabulous roman yellow candles exploding like spiders across the stars and in the middle you see the blue centerlight pop and everybody goes ‘Awww!’”. – Jack Kerouac.

IV Misschien de belangrijkste deugd is de nieuwsgierigheid. Wie de belangstelling verliest voor de wereld om zich en de wereld in zich, leeft niet werkelijk maar ondergaat, wacht lijdzaam af tot het onvermijdelijke einde. De prijs van immuniteit voor de vreugde en verdriet van het leven is de dood.

Deze vier zijn mijn desiderata. Met het karakter van ideaalbeelden zijn ze onveranderlijk noch alomvattend. Toch kunnen ze misschien een zoeker en reiziger van dienst zijn. Lezer dezes die is overtuigd van broederschap op grond van gedeelde menselijke condities, wordt uitgenodigd de zijne door te geven.

Filed in Eigen gedichten, Uncategorized | Comment Now

Capita selecta: Bildung and the limits of science

The word bilden [to form or cultivate] means first: to set up a preformed model [Vor-bild] and to set forth a preestablished rule [Vorschrift]. It means, further, to give form to inherent tendencies. Intellectual cultivation brings before man a model in the light of which he shapes and improves all that he does. Cultivating the intellect requires a guiding image rendered secure in advance, as well as a standing-ground fortified on all sides. The putting forward of a common ideal of culture and the rule of that ideal presuppose a situation and bearing of man that is not in question and that is secured in every direction. This presupposition, for its part, must be based on a belief in the invincible power of an immutable reason and its principles.

(…)

Nature, in its objectness for modern physical science, is only one way in which what presences – which from of old has been named physis – reveals itself and sets itself in position for the refining characteristic of science. Even if physics as an object-area is unitary and self-contained, this objectness can never embrace the fullness of the coming to presence of nature; for the objectness of nature is, antecedently, only one way in which nature exhibits itself. Nature thus remains for the science of physics that which cannot be gotten around. This phrase means two things here. First, nature is not to be “gotten around” inasmuch as theory never passes that which presences by, but rather remains directed toward it. Further, nature is not to be gotten around inasmuch as objectness as such prevents the representing and securing that correspond to it from ever being able to encompass the essential fullness of nature. (…) Scientific representation, for its part, can never decide whether nature, through its objectness, does not rather withdraw itself than bring to appearance the hidden fullness of its coming to presence. Science cannot even ask this question, for, as theory, it has already undertaken to deal with the area circumscribed by objectness.

(Martin Heidegger, in: Science and Reflection)

Filed in Uncategorized | Comment Now

The Dissolution of the Order of the Star

Hieronder enkele citaten uit een toespraak van Jiddu Krishnamurti, gehouden bij de ontbinding van de Orde van de Ster, in Ommen 1929. Krishnamurti was de zoon van een klerk die bij de theosofische vereniging in India werkte. In 1909 wordt hij, als gewoon Indaas jongetje, ‘herkend’ als het voertuig voor de komende ‘wereldleraar’ door de prominente theosofen Charles Leadbeater en Annie Besant. Krishnamurti en zijn broertje Nitya werden, na enkele juridische schermutselingen, ‘geadopteerd’ door de licht hysterische Besant en verder opgevoed en onderwezen door mensen van de vereniging. Dit alles zodat hij in de toekomst het voertuig zou kunnen zijn voor Maitreya, een ‘wereldleraar’ die volgens sommige theosofen periodiek reïncarneert om de mensheid in zijn ontwikkeling vooruit te brengen.

Er wordt rondom krishnamurti een organisatie opgezet (de Order van de Ster) die tot doel heeft de mensheid voor te bereiden op de nakende komst van deze leraar. Op het landgoed ‘Eerde’ in Ommen worden ‘Sterkampen’ gehouden. Aan de kampen namen mensen uit de hele wereld deel, om zich voor te bereiden op de komst van Maitreya. En met succes. In 1926 heeft de orde wereldwijd ongeveer 43.000 leden, zegt Wikipedia.

Dan, in 1929, maakt Krishnamurti een radicale keuze. Hij nesluit dat hij geen goeroe meer wil zijn, dat hij de Orde opheft en dat alle leden voortaan zelf op zoek moeten gaan naar de waarheid. In plaats van die aan te nemen van leraren en goeroes, spirituele organisaties of instituties, of wie zich verder ook maar opwerpt als enige hoeder van de waarheid.

De gevolgen laten zich raden: ruzie met de theosofische beweging (en met de invloedrijke kliek rond Besant en Leadbeater) en een grote groep volgelingen die in volstrekte verwarring achterblijft. Krishnamurti distantieert zich van de theosofische vereniging en brengt de rest van zijn leven door als een vrij spreker en denker over allerlei spirituele en maatschappelijke onderwerpen. Hij manifesteert zich als een onafhankelijk en authentiek denker, en blijft tot het einde toe vol houden dat ieder mens voor zich op zoek moet gaan naar de waarheid. ‘Truth is a pathless land’.

Ik bewonder de moed van Krishnamurti om deze radicale keuze te maken, terwijl hij is opgegroeid (sommigen zouden zeggen: geïndoctrineerd) met het idee dat hij de wereldleraar zal worden waar de mensheid op heeft gewacht. En dat het van hem en zijn positie afhankelijk is of de mensheid de grote waarheid zal leren kennen.

Uit de toespraak:

I maintain that Truth is a pathless land, and you cannot approach it by any path whatsoever, by any religion, by any sect. That is my point of view, and I adhere to that absolutely and unconditionally. Truth, being limitless, unconditioned, unapproachable by any path whatsoever, cannot be organized; nor should any organization be formed to lead or to coerce people along any particular path. If you first understand that, then you will see how impossible it is to organize a belief. A belief is purely an individual matter, and you cannot and must not organize it. If you do, it becomes dead, crystallized; it becomes a creed, a sect, a religion, to be imposed on others. This is what everyone throughout the world is attempting to do. Truth is narrowed down and made a plaything for those who are weak, for those who are only momentarily discontented. Truth cannot be brought down, rather the individual must make the effort to ascend to it. You cannot bring the mountain-top to the valley. If you would attain to the mountain-top you must pass through the valley, climb the steeps, unafraid of the dangerous precipices.

(…)

This is no magnificent deed, because I do not want followers, and I mean this. The moment you follow someone you cease to follow Truth. I am not concerned whether you pay attention to what I say or not. I want to do a certain thing in the world and I am going to do it with unwavering concentration. I am concerning myself with only one essential thing: to set man free. I desire to free him from all cages, from all fears, and not to found religions, new sects, nor to establish new theories and new philosophies. Then you will naturally ask me why I go the world over, continually speaking. I will tell you for what reason I do this: not because I desire a following, not because I desire a special group of special disciples. (How men love to be different from their fellow-men, however ridiculous, absurd and trivial their distinctions may be! I do not want to encourage that absurdity.) I have no disciples, no apostles, either on earth or in the realm of spirituality.

(…)

 You want to have your own gods — new gods instead of the old, new religions instead of the old, new forms instead of the old — all equally valueless, all barriers, all limitations, all crutches. Instead of old spiritual distinctions you have new spiritual distinctions, instead of old worships you have new worships. You are all depending for your spirituality on someone else, for your happiness on someone else, for your enlightenment on someone else; and although you have been preparing for me for eighteen years, when I say all these things are unnecessary, when I say that you must put them all away and look within yourselves for the enlightenment, for the glory, for the purification, and for the incorruptibility of the self, not one of you is willing to do it. There may be a few, but very, very few.

(…)

You are accustomed to being told how far you have advanced, what is your spiritual status. How childish! Who but yourself can tell you if you are beautiful or ugly within? Who but yourself can tell you if you are incorruptible? You are not serious in these things.

But those who really desire to understand, who are looking to find that which is eternal, without beginning and without an end, will walk together with a greater intensity, will be a danger to everything that is unessential, to unrealities, to shadows. And they will concentrate, they will become the flame, because they understand. Such a body we must create, and that is my purpose. Because of that real understanding there will be true friendship. Because of that true friendship — which you do not seem to know — there will be real cooperation on the part of each one. And this not because of authority, not because of salvation, not because of immolation for a cause, but because you really understand, and hence are capable of living in the eternal. This is a greater thing than all pleasure, than all sacrifice.

(Bron: http://www.jiddu-krishnamurti.net/en/1929-truth-is-a-pathless-land)

 

Filed in Uncategorized | 1 Comment

Eigenzinnigheid

“Er is een deugd waar ik erg op gesteld ben, één enkele. Zij heet eigenzinnigheid. – Van al die vele deugden waarover wij in boeken lezen en leraren horen praten, kan ik niet zo’n hoge dunk hebben. En toch zou je al die deugden die de mens heeft bedacht, onder één enkele naam kunnen samenvatten. Deugd is: gehoorzaamheid. De vraag is alleen wie men gehoorzaamt. Ook eigenzinnigheid is namelijk gehoorzaamheid. Maar alle andere, zo zeer geliefde en geloofde deugden zijn gehoorzaamheid aan wetten die door mensen gegeven zijn. Enkel en alleen de eigenzinnigheid is het die niet naar deze wetten vraagt. Wie eigenzinnig is gehoorzaamt aan een andere weet, één enkele, absoluut heilige, de wet in je zelf, de ‘zin’ van het ‘eigene’.”

(Hermann Hesse)

Filed in Uncategorized | 1 Comment

De profundis

 

De profundis

Waar de zee zwart wordt van diepte, en wrakken
Niet verder zinken – vaste sterren worden
Over der onderwereld plantenhorden
Die plomp als rotsen kiemen, noch vertakken,

Wacht – onder wijd en angstig ledig zwijgen,
Als dood diep in een geest die zich niet kent,
En drukt een stilt’, nooit opgeheven dreigen
Der laatste rampen, steeds weer afgewend,

De drenkelingen, die zijn afgedaald.
Zij merken helsch herleefd dat zij niet mogen
Vergaan, maar eeuwig met gesperde oogen
Een nacht inzien, die opklaart noch vervaalt.

Jacob Slauerhoff (uit: Eldorado)

Filed in Uncategorized | Comment Now