Pamuk

What literature needs most to tell and investigate today are humanity’s basic fears: the fear of being left outside, and the fear of counting for nothing, and the feelings of worthlessness that come with such fears; the collective humiliations, vulnerabilities, slights, grievances, sensitivities, and imagined insults, and the nationalist boasts and inflations that are their next of kin …

 

Whenever I am confronted by such sentiments, and by the irrational, overstated language in which they are usually expressed, I know they touch on a darkness inside me. We have often witnessed peoples, societies and nations outside the Western world–and I can identify with them easily–succumbing to fears that sometimes lead them to commit stupidities, all because of their fears of humiliation and their sensitivities.

 

I also know that in the West–a world with which I can identify with the same ease–nations and peoples taking an excessive pride in their wealth, and in their having brought us the Renaissance, the Enlightenment, and Modernism, have, from time to time, succumbed to a self-satisfaction that is almost as stupid.

 

(Orhan Pamuk, in zijn speech bij het aanvaarden van de Nobelprijs)

http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2006/pamuk-lecture_en.html)

This entry was posted in vkblog and tagged . Bookmark the permalink.

10 Responses to Pamuk

  1. An van den burg says:

    Avatar van An van den burg
    Pamuk is/wordt gepromoot door de corrupte, Amerikaanse Sorros. Hij, Sorros gaf hem geld en space om reclame te maken voor de westerse ideologie en contra de Turkse cultuur! De meeste Turken die ik ken vinden hem een opportunistische profiteur. Een propaganda-radartje van de Amerikanen!

    An.

  2. Jasper says:

    Avatar van Jasper
    Sorry, maar dat lijkt me gel*l

    Heb je zijn boeken wel gelezen? Die stijgen ver uit boven petty political struggles. In zijn werk dat ik gelezen hebt komt er juist een genuanceerd beeld naar voren .De man heeft godbetert een Duitse vredesprijs gewonnen omdat hij de twee zielen in de borst van Turkije met elkaar in gesprek brengt.

    Overigens lijkt de ‘westerse ideologie’ mij een integraal onderdeel van de Turkse cultuur.

  3. Wim Duzijn says:

    Avatar van Wim Duzijn
    Wat Pamuk in feite afwijst is elke vorm van irrationele overdrijving… Een soort pleidooi voor een middenweg. Geen zinloos gegooi met kreten en leuzen.

    GENTLEMAN versus PLEBEJERDOM.

  4. Wim Duzijn says:

    Avatar van Wim Duzijn
    GENTLE verwijst naar de verzoenende kracht van de tederheid, een menselijke kwaliteit waaraan steeds minder waarde wordt gehecht.

  5. An van den burg says:

    Avatar van An van den burg
    Ja, ik las twee boeken van hem en vind hem een grandioos schrijver.Maar het gaat niet om mij, maar om de mening van veel (ontwikkelde) Turken! Wat bedoel je met “gel”? “Gel” betekent in het Turks “kom”.

    An.

  6. Buitendijks says:

    Avatar van Buitendijks
    Hij bedoelt gel*l, An, oftewel stierenstront…

    Pamuk is voor mij een humanist, in de goede zin van het woord. “Wat literatuur moet doen” vind ik echter een moeilijke start: literatuur kan m.i. niet volgens voorschrift geproduceerd worden. Pamuk’s literatuur doet wat het doet, omdat het de morele waarden, ervaringen, fascinaties en preoccupaties van de mens Pamuk weerspiegeld in artistieke vorm. Literatuur gaat over het “samenbinden van verteller, luisteraar, getuige en lezer” (uit Jay Clayton’s review van Newton’s Narrative Ethics, mijn vertaling), niet vanwege een moreel program van ‘nadruk leggen op’.

    Seamus Heaney (bij het aanvaarden van zijn Nobelprijs in 1995) spreekt daarom over wat literatuur (poëzie) doet, niet over wat het moet doen:

    “what the necessary poetry always does, which is to touch the base of our sympathetic nature while taking in at the same time the unsympathetic nature of the world to which that nature is constantly exposed. The form of the poem, in other words, is crucial to poetry’s power to do the thing which always is and always will be to poetry’s credit: the power to persuade that vulnerable part of our consciousness of its rightness in spite of the evidence of wrongness all around it, the power to remind us that we are hunters and gatherers of values, that our very solitudes and distresses are creditable, in so far as they, too, are an earnest of our veritable human being.”

    Overigens: eindelijk weer een bericht met enig gewicht op VKblog…

  7. Jasper says:

    Avatar van Jasper
    AN, kun je wat meer achtergrond geven bij Sorros en Pamuk. Waarom is Sorros corrupt volgens jou? Wat is zijn relatie tot Pamuk? En hoe kijk jij aan tegen de verhouding westerse ideologie en Turkse cultuur?

    WIM, dat denk ik ook. Hij schrijft ook met grote tederheid over zijn personages. En een melancholisch glimlachje om al dat kleine en grote leed wat mensen elkaar aandoen. En de problematiek die samengaat met proberen een middenweg te blijven bewandelen terwijl er van alle kanten aan je getrokken wordt. Vooral in Sneeuw. Ik kwam er trouwens achter dat ik op dezelfde dag geboren ben, nl. 7 juni.

    BUITENDIJKS, dank voor het mooie citaat van Heaney. Ik denk dat Pamuk meer een thema op de kaart wil zetten dan bepalen wat literatuur is oid. Ik denk dat hij gelijk heeft als hij zegt dat gevoelens van vernedering een grote rol spelen in de tegenstelling west-oost of noord-zuid, en dat die gevoelens misschien onvoldoende onderzocht zijn en zelfs genegeerd worden. Het is makkelijker ‘de ander’ te ontmenselijken en te zeggen dat hij om allerlei redenen geen recht heeft op respect dan te proberen te begrijpen.

    Een verlicht kristalpaleis (om Sloterdijks metafoor te gebruiken) dat de anderen voortdurend confronteert met hun (beleefde) domheid, armoede en de onrechtvaardigheid van het lot. Je zou fundamentalisme kunnen opvatten als een boodschap: ‘neem mij serieus, op mijn eigen termen’. Een opblazen en overdrijven van bepaalde waarden om in de ogen van de anderen voor vol aan te worden gezien, desnoods via terreur.

    Zeker ook een land als Turkije moet volgens mij niet hooghartig en afwijzend tegemoet worden getreden maar op gelijkwaardige basis en met een zeker respect. Iets wat in de EU denk ik onvoldoende onderkend wordt, het belang van cultuur en de rol die vernedering kan spelen in nationale identiteit. De recente botsing tussen Turkije en Israel laat ook zien dat de zionistische reflex nog diep ingebakken zit in de meeste westerse landen.

    Maar buiten politiek: mijn ervaring is dat echt goede literatuur de lezer direct aanspreekt, omdat het een brug weet te slaan tussen algemeen menselijke ervaringen, gebeurtenissen in het boek en het eigen (gevoels)leven van de lezer. En een vorm van troost: een mens is nooit alleen in zijn ervaringen. Heaney weet dat prachtig te verwoorden.. nogmaals dank.

  8. Marius van Artaaa says:

    Avatar van Marius van Artaaa
    @ Jasper
    Ik heb je blog bij mijn nieuwe groep Aksum toegevoegd.
    Mocht je daar bezwaar tegen hebben dan spijt me dat zeer.
    Je korte maar zeer krachtige confrontaties met wat goed is in
    literatuur, wetenschap, sport en spel is voor mij de liefde
    die, zoals een man betaamt, dwars door de maag gaat.

  9. Jasper says:

    Avatar van Jasper
    Geen bezwaar Marius, dankjewel.

    Maar kan je nog wat uitgebreider vertellen wat Aksum nu precies is? Is het een filosofie of meer een methode..?

  10. Marius van Artaaa says:

    Avatar van Marius van Artaaa
    Doe ik graag voor je Jasper,

    Aksum is een methode om
    wat je tegenstaat in het praten
    tegen te spreken met de kracht
    van een kleine zelfstandige denker

    die gehoor wil geven aan een stem tegen de stroom
    in, die je altijd dwingt voor of tegen de heersende mening
    te kiezen of anderzins je agenda door machtsvorming te laten
    bepalen, je kritische geest door te laten zwemmen buiten je droom

    ooit over een zetel te beschikken in het instituut dat je mening
    de status geeft van een wetenschap, literatuur of kunst.
    Het maakt gebruik van alle schrijvende muizen die de macht
    in gedachten hebben, zonder hun kaas te eten, zonder afgunst.

    Kortom:
    denken om het denken zelf zijn gang te laten gaan
    terwijl je het lezen van boeken haat
    wars bent van een volledige studie tot de graat
    het liefste dat doet als een hondenbaan

    Dan wel:
    alles wat zomaatr in je opkomt
    in een interne dialoog beschouwen
    en aan het papier toevertrouwen
    tot deze geheel is verstomd.

    Het liefst:
    zou ik die dialoog vastleggen
    op een bandje of een chip
    en uitzenden in een clip
    als gedachten die eggen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *