Copyright en cultuur

Elke uiting van menselijke creativiteit bouwt voort op cultuurelementen die al eerder zijn bedacht, opgetekend of neergepend.

Volstrekte originaliteit bestaat dan ook niet, en is hoogstens leuk als een richtinggevend, maar onbereikbaar ideaal. Toch zie je dat veel mensen er nog van overtuigd zijn dat ze, als ze maar hard genoeg hun best doen, iets volslagen unieks kunnen maken. Het grappige is, dat men dat op internet al lang begrepen heeft. Op youtube tieren de mashups (waarbij men twee liedjes van volstrekt verschillende kunne tot een nieuw geheel smeedt) en bewerkingen van bewerkingen van bewerkingen welig. Eigenlijk is dat niet zoveel anders dan ze het in de renaissance deden: je begint met translatio (vertalen of toegankelijk maken van ouder materiaal). Dan volgt de imitatio, waarbij je zelf iets in dezelfde stijl schept. En wie zich voldoende heeft bekwaamd zou zelfs aemulatio kunnen proberen: iets scheppen dat zowaar de voorbeelden overtreft.

Gelukkig maar, dat er in de renaissance nog geen copyright bestond. Dan hadden we misschien nooit van een David of Bernini kunnen genieten. Het idee van copyright is immers gebaseerd op een aanspraak van originaliteit. Want een werk is pas mijn eigendom als het niet afgeleid is of voortbouwt op het werk van een ander, getuige de vele rechtszaken in de popmuziek en de literatuur. Daarbij gaat het er dan altijd om te bewijzen dat de een in oorsprong iets bedacht heeft, wat vervolgens door de ander (o gruwel) gestolen is. Een heilloze zaak, want behoudens een enkele uitzondering (zoals in het geval van netjes vastgelegde patenten) is er vaak niet iemand de eerste, noch de enige. Terwijl u dit leest en denkt aan al die mooie ideeën die u wel heeft maar nooit met iemand heeft gedeeld, heeft uw buurman of oudtante uit Wapserveen al lang hetzelfde bedacht. En u maar denken dat u origineel was. ‘Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten’, zei de sterk vergeelde dichter Willem Kloos al.

Kijk liever eens naar dit filmpje, en bedenk dat 90% van die prachtige kunst er nooit had kunnen zijn als de ouden zich met zoiets futiels als het copyright hadden bedacht. En hoe futiel het copyright weer is geworden, nu de meeste internetgebruikers het dagelijks aan hun laars lappen.

This entry was posted in internet, Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Copyright en cultuur

  1. Mooie insteek,
    wellicht is dit artikel hierbij ook interessant
    http://tijdpeiling.nl/copy.htm

    Mvg,
    Joey

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *